چهارشنبه 5 ارديبهشت 1397 - 2018 آوريل 25 - 10 شعبان 1439
Delicious facebook RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 87617

راه حل های کاهش سوء ظن میان اعضای خانواده چیست؟

اگر زن و شوهر می خواهند دچار بیماری سوءظن نشوند اولین اقدام این است که نسب به اتفاقات پیرامون، کارها، تصمیم هایی که می گیرند، شفاف سازی کنند؛ خورده نگر نباشند چرا که خورده نگری، آنها را به سمت سؤظن می کشاند.

حجت الاسلام والمسلمین علی سرلک، کارشناس مذهبی،  در گفت وگو با کانون خبرنگاران ، به مقوله سوءظن در اخلاق، فقه و روان شناسی پرداخت و گفت: در فقه حکم به سوءظن داریم که قرآن هم صریحا به آن اشاره کرده «بعضی از سوءظن ها گناه هست، انّ بَعْضَ الظّنِ اثمٌ» و از این جنبه فقهی به هر حال ما سوءظن حرام هم داریم کسی که مرتکب این نوع سوءظن شده است، دچار گناه شرعی شده و برای جبرانش باید توبه کند و اگر آبروی کسی را هم دراثر همین سوءظن برده، باید جبران کند.
وی ادامه داد: در فضای اخلاقی بیشتر سوءظن به یک حالت عدم شرح صدر و عدم این روحیه باز و منش الهی برمی‎گردد، انسان هایی که به واقع به نوعی خودبینی و خودرأیی و خودپسندی دارند و نمی توانند زیبایی ها، خوبی ها و محسنات دیگران را ببینند این انسان ها بقیه را در ذهنشان حداقل محکوم می کنند، نسبت به آنها عیب و ایراد می گیرند و طبیعتا در فضای سوءظن نسبت به آنها حالت خیرخواهی، آرزوی موفقیت و رشد نخواهند داشت.
حجت الاسلام سرلک با اشاره به این که انسان هایی از لحاظ اخلاقی دچار این بیماری هستند، گفت: انسان هایی هستند که به نوعی خودشان را در جزیره تنهایی خودشان تبعید کردند و صادقانه و خالصانه و دوستانه نمی توانند با بقیه ارتباط برقرار کنند بقیه را از صمیم قلب دوست داشته باشند و اگر چیزی از این مقولات بگویند از جهت دوستی و ارادت دارند ظاهرسازی و به واقع دارند نوعی ریاکاری می کنند.
وی ادامه داد: سوءظن در روان شناسی یک بیماری تلقی می شود که بر اثر ضعف های درونی یک شخص دچار سوءظن می شوند طرف احتمالات منفی را در ذهنش تقویت می کند مرتب در مورد شکست ها فکر می کند یک سری ترس ها و فوبی ها، استرس ها درونش جاری شده به گونه ای که احساس خود ارزشمندی نمی کند روی توانایی ها و استعدادهای خودش حساب نمی کند به لحاظ روان شناسی کسانی دچار سوءظن می شوند که انسان های موفق و روبه رشدی نیستند.
راه حل سوءظن به عنوان یک آفت اخلاقی
این کارشناس مذهبی گفت: دو تا کار را باید انجام دهیم به خوبی ها و محسنات و موفقیت های بقیه توجه کنیم؛ دیدن و توجه به خوبی ها، ذهن و خلاهای انسان را پر می کند که بعضی از این خلأها ما را به سوءظن و داوری های منفی نسبت به دیگران می کشاند، پس اولا ستایش خوبی ها مور نظر است، انسان باید اهل تقدیر باشد، این امر انسان ها را از سوءظن نسبت به دیگران دور می کند.
وی ادامه داد: با انسان هایی که حسن ظن دارند، انسان هایی که مهربانند، خیر بقیه را می خواهند، از اولیاء، علماء گرفته تا دوستان، آشنایان و بستگانمان با آنها سرکار داشته باشیم، «دلا نزد کسی بنشین که او از دل خبر دارد»، یعنی هم توجه به خوبی های کسانی که نسبت به آنها سوءظن داریم و هم نشست و برخاست با انسان هایی که حسن ظن و حسن نظر دارند اینها خیلی مؤثر است؛ در اینجا موضوع سوءظن ما راجع بقیه افراد است.
استاد حوزه و دانشگاه تشریح کرد: گاهی سوءظن ما نسبت به خدا هست گاهی اوقات به خدا سوءظن پیدا می کنیم، نکند رزق من را نرساند، نکند می خواهد آبروی من را ببرد، نکند این بیماری و مشکلی که برای من به وجود آمده، خدا از دست من ناراحت است، گاهی اوقات موضوع سوءظن و طرف حساب سوءظن خدا می شود اینجا راه علاج دیگری دارد.
وی در پاسخ به این سؤال که در آموزه های دینی و اسلامی، اینکه سوءظن نداشته باشیم بیشتر یک دستور اخلاقی است یا یک حکم فقهی یا هردو، گفت: هردو است همین طور که عرض کردیم، سوءظن از آن جهت یک وقت هایی گناه شرعی می شود، حکم شرعی هم هست، خلاصه ترک باید کرد «لَا تَجَسَّسُوا وَلَا یَغْتَب بَّعْضُکُم بَعْضًا  اجْتَنِبُوا کَثِیرًا مِّنَ الظَّنِّ سوره حجرات» این که قرآن می فرماید، از ظن بپرهیزید و بعد استدلال می آورد «إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ» این حرام شرعی می شود و طبیعتا پرهیز از آن هم یک تکلیف شرعی می شود.
حجت الاسلام سرلک ادامه داد: دستور اخلاقی هم هست، این همه مضامین بلندی داریم که «ضَع فِعلَ اَخیکَ علی اَحسنِهِ وجهه» که برادر و خواهر مؤمن شما یک کاری انجام داد، نگردی در کارش یک عیبی ایردی پیدا بکنی متهمش کنی، سؤظن نسبت به آن پیدا کنی، نقل می کنند خیلی کنجکاوی های نابجا ما را به نتایج خوبی نمی رساند، شما باغچه ای را هم که پر از گل است، خیلی جستجو کنی چند تا کرم هم پیدا می کنی.
استاد حوزه و دانشگاه گفت: نسبت به دیگران حرف خوب بزنیم «قولوا للناس حسنا» نگذاریم غیبت کسی اتفاق بیفتد خودمان غیبت کسی را نکنیم  این برای این است که جامعه ما یک امنیت روانی احساس بکند که در آن امنیت روانی حسن ظن، حسن معاشرت ، دوستی ها و مهربانی ها آنها  زمینه رشد و زمینه حرکت ها می شود انسان هایی که در فضاهای امنیت روانی امنیت اخلاقی دارند زندگی می کنند امکان این که انسان های بزرگ و بدرد بخوری شوند این امکانش خیلی بیشتر است.
در روابط خانوادگی و به خصوص میان زن و شوهر چه طور باید از این آفت دوری جست؟
کارشناس مذهبی تشریح کرد: زن و شوهر باید بداند که هر وقت به ابهام و پنهان کاری روی آوردند طرف مقابشان را خواسته و نخواسته  وارد معرکه سوظن کردند. زن و شوهر باید این هم پوشانی کامل فکری، عاطفی، اطلاع رسانی را داشته باشند جایی که مربوط به همسرش است خانم یا آقا دریغ نکند درمیان بگزارند بعضی از پنهان کاری ها ممکن است طرف مقابل ما خدایی نکرده به سمت این برود که چه خبره، دارد این چه کارمی کند مثلا به صورت مشخص خانم و آقایی که موبایلشان، تبلتشان، لپ تابشان رمز و پسبرد دارد و آن را به اسم یک حریم خصوصی نمی گزارند حتی  در اختیار همسرشان قرار بگیرد زمینه سؤظن را دارند به وجود می آورند.
وی ادامه داد: پس اولین اقدام این است که زن و شوهر شفاف سازی کنند نسب به اتفاقاتی که پیرامونشان است نسبت به کارهایی که می کنند نسبت به تصمیم هایی که می گیرند ثانیا خورده نگر نباشیم یعنی زن و شوهر خورده نگریشان آنها را به سمت سؤظن می کشاند ثالث این که قضاوت های عجولانه نکنیم گاهی اوقات به طرف مقابلمان یعنی همیشه فرصت دفاع بدهیم در ذهن خودمان از رفتار او از گفتار او از برخورد او یک چیزی درست نکنیم ویک اسم  انحرافی روی آن بگذاریم.
استاد حوزه و دانشگاه تأکید کرد: باید واقعا اهل عذر پذیری و عذر خواهی باشیم اگر همسر ما به هر دلیلی از نگاه ما خطا و اشتباهی را انجام داد جمله ای که نباید می گفت گفت کاری کرد نباید می کرد و بعد آمد عذر خواهی کرد گفت ببخشید من اشتباه کردم کشش ندهیم و ادامه ندهیم بحث را وقتی ادامه دادیم  یعنی زمینه را برای یک تقابل روحی آماده کردیم یعنی طرف مقابل هم می خواهد باز از من نقطه ضعف بگیرد و پشت خطاهایی که من انجام می دهم خطای خودش را توجیه کند.
وی ادامه داد:  اگر روحیه مهربانی و عفو و بخشش در خانواده باشد خود به خود زمینه ای برای سوءظن، سوتفاهم، درگیری های فکری و عاطفی به وجود نمی آید این خیلی مهم است اهل گذشت باشیم و اگر کسی خواست سوءظن در وجودش در ارتباطات خانوادگی اش  از بین برود واقعا حسن ظن خدا را به خودش یادآوری کند که خدا با همه خطاها و اشتباه هایمان  بازم به ما رزق، عمرو فرصت می دهد می دهد ارتباط با خدا معنویتی می دهد  که در اثر این ارتباط می شود به دست آورد این بسیار بسیار عامل مهمی است برای اینکه ما در فضای تفاهم و مهربانی و گذشت و عفو و اینها زندگیمان را ادامه بدهیم و سپری کنیم.
حجت الاسلام و المسلمین سرلک در پایان یادآور شد: جامعه ما به هر دلیلی متأسفانه دچار بیماری سوءظن است بعضی از مردم نسبت مسئولان، بعضی از مسئولین نسبت به مردم واقعا این را باید علاج کرد این که بعضی از مسئولین خبری را منتشرمی کنند و بلافاصله تکذیب می کنند باز دوباره تکذیبشان را تکذیب می کنند این امنیت روانی را که از جامعه می گیرند این که بعضی از خطاها و اشتباهات به قول معروف تخلفات متاسفانه به گوش مردم می رسد این باعث می شود فضای عمومی دارای فضای سوءظن بشود و در دستورات دینی واقعا باید شفاف سازی کنیم، یک جاهایی عذر خواهی کنیم مواظب باشیم با هر کسی ننشینیم از مواضع تهمت بپرهیزیم به هرحال جامعه باید در یک امنیت روانی و امنیت خبری باشد که این را باید مسئولین بیشتر به آن توجه کنند إن شاءالله بیشتر به آن اعتنا کنند.

  1. علیرضا برومند


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :
دعای فرج